Tarotun Tarihi — ve 1909 Destesinin Kalıcılığı

Her şey bir oyunla başladı

Kozlu ilk desteler, 15. yüzyıl civarında Kuzey İtalya'da, soylu hanelerde ortaya çıktı. Tarocchi adı verilen bir oyun için kullanılıyorlardı — İmparator, Papaz ve Güneş gibi resimli kozlar, o oyundaki yüksek kartlardan ibaretti.

Onlarda gizemli hiçbir yan yoktu. Varaklı, elle boyanmış gösterişli görüntüler varlıklıların eğlencesine hizmet ediyordu. Kartlar manevi bir nesne değil, bir lüks eşyaydı.

Fransa'ya yayılış ve yeni adlar

Oyun Fransa ve İsviçre'ye yayılırken adlar ve görüntüler yavaş yavaş standartlaştı. Tahta baskıdan doğan Marsilya destesi, elle boyanmış destelerden çok daha yalındı ve yüzyıllar boyunca en yaygın biçim oldu.

Bu noktada tarot hâlâ bir oyundu. Kozlar basit yüksek kart rolü oynuyor, hiçbir psikolojik anlam taşımıyordu.

Etteilla ve ilk okuyucular

18. yüzyılın sonlarında Etteilla adlı bir Fransız, her karta fal anlamları yüklemeye ve kılavuz kitaplar yazmaya başladı. Tek kişi değildi ama tarotu kağıt masasından ayırıp gizemcilik alanına çekmede en etkili o oldu.

Oradan sonra her kuşak desteye bir anlam katmanı daha ekledi. Yani falcılık destenin mirası değildi — sonradan eklenmiş bir şeydi.

İngiliz gizemciliği ve 1909 ortamı

20. yüzyılın başında İngiltere'deki gizemci cemiyetler, tarota simgesel bir sistem olarak güçlü bir ilgi duydu. Hem derin simgesel içerikli hem de sıradan bir insanın okuyabileceği kadar açık bir deste istiyorlardı — Marsilya destesinin sunmadığı bir şey. Ortaya çıkardıkları, dünyanın en çok kopyalanan destelerinden biri olacaktı.

Bildiğimiz desteyi Pamela Colman Smith çizdi

1909'da A. E. Waite'in yönlendirmesiyle Pamela Colman Smith'in çizdiği deste yayımlandı. Smith kimsenin yapmadığını yaptı: 56 küçük kartın hepsini resimledi; her birini insanlı, hareketli, duygulu bir sahneye çevirdi.

Bu sayede kartın anlamı görüntüsünde oturur ve ezberlenmesi gerekmez. Yeni başlayan biri Kılıç Üçlüsüne bakıp delinmiş bir kalp görebilir, Ay'a bakıp ay ışığında loş bir patika görebilir.

1909 destesi neden hâlâ yaşıyor

Bir yüzyıldan fazla sonra Smith-Waite destesi tarotun en yaygın biçimi olmayı sürdürüyor. 1909 baskısı teliften düştü ve kamu malı oldu — Arcana'nın tam da bu görüntüleri kullanmasının sebebi bu. Güneş, Yıldız, Ay: bu resimler sayısız insanla zor mevsimler boyunca yolculuk etti ve hâlâ söylenmesi gerekeni söylüyor.

Salonlardan telefonlara

20. yüzyıl boyunca tarot gizemci çevrelerden popüler kültüre taşındı: cep kitapları, seri basım desteler, ardından film ve müzik. Her seferinde yeni bir topluluk desteyi kendine mal etti. Birçok kişi için tarot, bir kehanet aracı olmaktan çok bir aynaya dönüştü.

Bugün Smith-Waite görüntüleri her yerde; büyük ölçüde kamu malı oldukları ve Pamela Colman Smith'in çizimleri kendi başına ayakta duracak kadar güçlü olduğu için. Modern destelerin çoğunun hâlâ onları yankılamasının bir nedeni de özgünlerini görmenin mümkün olması.

Okurken bunun önemi

Destenin nereden geldiğini bilmek, her anlamın değişmez bir hakikat değil tarihin bir ürünü olduğunu hatırlatır. Bir kartın “standart anlamı” dediğimiz şey, kuşaklar boyunca insanlar tarafından yazıldı. Bu, ona güvensizlik duymak için değil, onu hafif tutmak için bir sebep.

Bu, tarotu daha az değerli kılmaz — daha ilginç kılar. Taşıdığınız soruya karşı dürüst kaldığınız sürece desteyi kendi yolunuzla okumakta özgürsünüz.

Kartlar bir dildir ve diller, onları konuşan insanlarla birlikte değişir.